TÔN SĨ NGHỊ

      10

Mỗi năm vào ngày mùng Năm tết, nhân dân việt nam lại tưng bừng kỷ niệm chiến thắng Đống Đa của vua quang đãng Trung, đồng thời nhắc tới tên gần như bại tướng bên dưới tay ông.

Bạn đang xem: Tôn sĩ nghị


Nói mang đến đạo quân Thanh sang việt nam cuối năm 1788, hầu như ai ai cũng biết cho tên tuổi các chỉ đạo của chúng, như Tổng đốc Lưỡng Quảng (gồm nhì tỉnh Quảng Đông cùng Quảng Tây) Tôn Sĩ Nghị, Đề đốc tỉnh Quảng Tây Hứa cố gắng Hanh, Đề đốc tỉnh Vân phái mạnh Ô Đại Kinh, Tri châu Điền Châu Sầm Nghi Đống.

Đặc biệt, trong những các viên tướng nhà Thanh tử chiến trong trận đánh mùa xuân năm Kỷ Dậu (1789), Sầm Nghi Đống đã làm được lưu tên tuổi qua ngôi miếu của những Hoa kiều lập ngơi nghỉ thành Thăng Long, duy nhất là qua bài xích thơ khét tiếng của thiếu nữ sĩ hồ Xuân Hương:

"Ghé mắt trông ngang thấy bảng treoKìa đền rồng thái thú đứng cheo leoVí đây đổi phận làm cho trai đượcSự nghiệp anh hùng há bấy nhiêu".

Từ lời thơ này, không ít người nghĩ Sầm Nghi Đống giữ chức Thái thú. Nếu vậy thì đây là một chức quan khôn xiết to, mở màn một quận thời phong kiến Trung Quốc. Như thời đơn vị Hán, toàn quốc Trung Quốc chỉ chia thành 36 quận. Thời Đông Hán, chính quyền đô hộ cũng chỉ phân chia vùng khu đất phía Bắc nước việt nam thành các quận Giao Chỉ, Cửu Chân cùng phần khu đất từ Quảng Bình mang lại Bình Định là quận Nhật Nam. Thái thú là chức quan tiền của sơn Định giai cấp quận Giao Chỉ thời đơn vị Hán đô hộ việt nam và bị hbt hai bà trưng đánh đuổi rượt về Trung Quốc.

*
Sách Việt - Thanh chiến dịch tiết lộ thân núm Sầm Nghi Đống.

Sầm Nghi Đống chỉ cần Tri châu

Trong cuốn sách Việt Thanh chiến dịch của nhà phân tích Nguyễn Duy Chính, ông trích dịch sách Thanh Cao Tông thực lục, quyển 1345, ghi ngày 30 tháng Chạp năm Càn Long lắp thêm 54 (1789) như sau:

"Trong năm vừa qua, truy tìm cứu những người dân sang tấn công An Nam bị tiêu diệt trận tất cả Thổ tri châu Điền Châu là Sầm Nghi Đống, Phó tướng tá Hình Đôn Hành, Tham tướng tá Dương Hưng Long, Anh Lâm, vương Tuyên 3 người... Lính tráng 4.619 người, theo lệ tế cùng chôn cất, thưởng tuất, tất cả đều được cúng trong Chiêu Trung Từ".

Như vậy, trong khúc liệt kê trên, Sầm Nghi Đống được ghi chức vụ chấp nhận là Thổ tri châu Điền Châu, tuy nhiên được xếp trên cả cung cấp Phó tướng, tức cung cấp phó của viên Tổng binh chỉ huy quân nhóm của một tỉnh.

Nhưng về khía cạnh thực tế, thì level của Sầm Nghi Đống lại bên dưới mấy viên tướng cơ nhiều. Theo cơ cấu hành chính ở trong nhà Thanh, bên dưới tỉnh tất cả phủ, dưới phủ bắt đầu đến châu, cùng ở những châu khoanh vùng miền núi mới có chức thổ tri châu.

Vùng Điền Châu vị trí Sầm Nghi Đống cai trị nằm trong lòng hai phủ bốn Ân cùng Trấn An, sinh sống phía Tây thức giấc Quảng Tây, gần biên thuỳ Vân Nam. Người sáng tác Việt Thanh chiến dịch trích sách Thanh sử cảo mang lại biết, chúng ta Sầm là thổ quan, được cai trị vùng Điền Châu theo chế độ dùng tín đồ địa phương giai cấp người địa phương để chế ước lẫn nhau. Sách đơn vị Thanh cũng đến biết, quân của tri châu Điền Châu chỉ tất cả 400 người.

Tuy nhiên, quân Điền Châu, còn gọi là thổ binh, lại rất xuất sắc chiến đấu. Một tác giả Trung Quốc là Cam Nhữ Lai đã viết: "thổ binh xuất sắc nghề leo trèo, chạy xe trên núi như trên đất bằng, coi vách cao như con đường phẳng... Thổ binh các châu bốn Minh, Điền Châu, Giang Châu, Thái Bình, An Châu hầu như dũng kiện nhưng Điền Châu là hơn cả...".

Có thể lúc được điều động gửi quân dự vào đạo quân của Tôn Sĩ Nghị, Sầm Nghi Đống được giao lãnh đạo đạo quân thổ binh của không ít châu khác. Với chức Tri châu, Sầm Nghi Đống là quan lại ở mặt hàng ngũ phẩm, dẫu vậy vì tử vong nên được mang đến hưởng nút tử tuất theo mặt hàng tứ phẩm, con trai là Sầm Dục được cho kế nghiệp chức Tri châu.

Sử sách nước ta viết rằng Sầm Nghi Đống khi bị quân của vua quang đãng Trung vây thì thắt cổ chết. Tuy nhiên, tài liệu Trung Quốc ghi lại lời các binh sĩ bên Thanh sinh tồn chạy về nước nhắc lại mang đến biết, khi họ Sầm thấy thực trạng nguy cấp, đã cho gia nhân đem ấn tín chạy về trước, bản thân ông ta cưỡi con ngữa xông thoát ra khỏi trại, bị quân Tây sơn chém đứt một cánh tay rồi sử dụng câu liêm lôi từ trên ngựa chiến xuống đâm chết. Chính từ lời khai này thể hiện việc họ Sầm chiến đấu anh dũng nên ông ta thừa kế tử tuất và nhỏ cháu được tập ấm theo quy chế.

Xem thêm: Game Vịt Donald Duck “Siêu Nhí Nhảnh” Tái Hiện Trong Game Ducktales

Cũng rất có thể do Sầm Nghi Đống biểu lộ gương chiến đấu gan góc nhất buộc phải Hoa kiều sinh sống thành Thăng Long new xây dựng thường thờ ông ta ở khoanh vùng họ sinh sống, sau call là ngõ Sầm Công, ni là phố Đào Duy Từ, Hà Nội, để rồi lấn sân vào lời thơ như một lời mỉa mai nham hiểm của phái nữ sĩ họ Hồ.

*
Tôn Sĩ Nghị - kẻ chạy thoát thân khi quân team Nguyễn Huệ vây thành Thăng Long năm 1789.

Tôn Sĩ Nghị - người được Hòa Thân nâng đỡ

Sáng mùng Năm tết Kỷ Dậu (1789), quân Tây Sơn bất ngờ kéo đến tía mặt vây thành Thăng Long. Trong khi những tướng liều chết chống cự, chỉ đạo quân Thanh Tôn Sĩ Nghị lại hối hả đem mấy trăm thân binh vượt ước phao sông Nhị Hà (sông Hồng) chạy thanh lịch bờ bắc khiến cho binh lính mất hết tinh thần, nóng vội chạy theo.

Theo sách Thánh vũ ký viết thời nhà Thanh thì "Tôn Sĩ Nghị sau khoản thời gian qua được sông, mau chóng chặt đứt mong phao đoạn hậu, những người còn ở kè sông phía phái mạnh như Đề đốc Hứa núm Hanh, Tổng binh Trương Triệu Long trở xuống cùng phu dịch rộng một vạn tín đồ rơi xuống sông bị tiêu diệt đuối".

Vừa chạy vừa kháng trả quân truy kích, cho ngày 11 mon Giêng, Tôn Sĩ Nghị bắt đầu vượt qua được ải nam giới Quan. Với thua thảm nặng năn nỉ này, Tôn Sĩ Nghị đã nhận sự trừng vạc của triều đình đơn vị Thanh.

Tác giả Nguyễn Duy chính khảo cứu vớt từ các tài liệu đơn vị Thanh mang lại biết, Tôn Sĩ Nghị sinh vào năm 1720, mất năm 1796, xuất thân là nho sinh quê sinh sống tỉnh phân tách Giang, tài giỏi nhưng lận đận đường thi cử. Ông ta đi thi nhị mươi năm liền ko qua ngoài kỳ thi hương, mãi mang lại năm 1759, khi đã 40 tuổi, bắt đầu đỗ cử nhân. Đến năm 1761, ông ta đậu tiến sĩ, nhưng không có tiền lo lót buộc phải không được bổ làm tri huyện như thông lệ.

May mang lại ông ta, mùa xuân năm 1762, vua Càn Long đi tuần du phương Nam, mở khoa thi quan trọng đặc biệt để tuyển lựa chọn nhân tài, bọn họ Tôn ứng thí, đỗ đầu và được chỉ định vào chức Trung thư Nội các khi sẽ 43 tuổi. Ông ta được thăng dần dần lên Lang trung cỗ Hộ, Đại lý tự thiếu khanh, Đốc học Quý Châu (1770-1774), bố chính Quảng Tây với Tuần tủ Vân nam giới (1775).

Quan lộ của Tôn Sỹ Nghị dính rắc rối khi cung cấp trên của ông ta là Tổng đốc Vân Quý Lý Thị Nghiêu bị kết tội tham nhũng, Tôn cũng bị cách chức vị không tố cáo. Mà lại khi tra xét nhà riêng của ông ta, thấy không tài năng sản gì đề nghị vua Càn Long yêu đương tình, đưa Tôn về làm cho Hàn lâm viện biên tu để trông coi vấn đề biên soạn bộ sách lớn tưởng Tứ khố toàn thư.

Có tài liệu mang lại rằng, từ dịp này, ông ta bước đầu ăn cánh với đại thần Hòa Thân buộc phải được thăng tiến mau lẹ một cách khó hiểu. Đầu tiên ông ta được điều làm bố chính sơn Đông (1782), rồi gửi về làm cho Tuần đậy Quảng Tây (1783), Tuần đậy Quảng Đông (1784).

Năm 1786, Tổng đốc Lưỡng Quảng là Phú Lặc Hồn bị tố giác tham nhũng, triều đình giao đến Tôn Sĩ Nghị điều tra. Dù cho là cấp dưới, tuy nhiên Tôn vẫn điều tra ngay thẳng, Phú Lặc Hồn bị mất chức, Tôn Sĩ Nghị được chỉ định làm Tổng đốc Lưỡng Quảng.

Sau khi chũm quân sang vn và bị quân của vua quang đãng Trung đánh bại ngày xuân năm 1789, Tôn Sĩ Nghị bị cách chức Tổng đốc, tước bỏ tước vị nhất đẳng Mưu dũng công. Nhưng lại ông ta lại được điều về tởm thành duy trì chức... Binh bộ Thượng thư, sung làm cho Quân cơ đại thần, rồi đến thời điểm cuối năm đó được ngã về có tác dụng Tổng đốc Tứ Xuyên, rồi Lưỡng Giang (Giang Nam và Giang Tây) Tổng đốc.

Năm 1792, ông ta lại được thăng lên Văn Uyên các Đại học sĩ, kiêm Lễ cỗ Thượng thư.

Năm 1796, Tôn Sĩ Nghị được cử núm quân đi tiến công loạn Bạch Liên giáo sống Tứ Xuyên và chết trên phố hành quân, phải được truy khuyến mãi ngay tước công. Tôn Sĩ Nghị không tồn tại con, bắt buộc vua Thanh cho tất cả những người cháu là Tôn Quân thừa thế tập tước đoạt bá.

Theo tổng kết trong Việt Thanh chiến dịch, sử nhà Thanh thống kê chi tiết rằng trong cuộc chiến mùa xuân năm 1789, tổng cộng quân Thanh tử vong là 11.780 người, trong đó có 186 võ quan các cấp.

https://fb88.world/ | https://nhacai789bet.co/ | 68gamebai | new88 | game bài đổi thưởng | | C54 MOBI | j88