Ô NHIỄM ÁNH SÁNG: NHỮNG ĐIỀU BẠN CẦN BIẾT!

      9

Được sự đồng ý của tiến sỹ Trần Bá Thoại (Ủy viên Ban chấp hành Hội Nội huyết - Đái tháo đường Việt Nam, chuyên gia về lĩnh vực Sinh hóa, Nhi, Tim mạch - Nội tiết - náo loạn chuyển hóa),anhhungxadieu.vngiới thiệu đến chúng ta đọc các kiến thức cập nhật, thiết thực cho nhân viên cấp dưới y tế thích hợp và xã hội nói bình thường về nghành nghề dịch vụ Bệnh Nội huyết - náo loạn chuyển hóa (Đại dịch của nạm kỷ 21).

Bạn đang xem: ô nhiễm ánh sáng: những điều bạn cần biết!

Thông qua nhịp sinh học tập “ngày-đêm”, tia nắng rất đặc trưng cho cuộc sống đời thường muôn loài, 1-1 bào, thực vật, đụng vật.


Với lối sinh sống văn minh, nền công nghiệp hiện nay đại, quy trình đô thị hóa ào ạt….con fan đã thực hiện không đúng hoặc quá mức cho phép ánh sáng tự tạo về đêm cùng hậu trái là chúng ta đang bị ô nhiễm và độc hại ánh sáng nặng nề.
*

Ánh sáng với nhịp sinh học tập “ngày- đêm”

Ánh sáng sủa là yếu tố rất đặc biệt cho cuộc sống muôn loài, nghỉ ngơi cả thực lẫn rượu cồn vật. Thông qua nhịp sinh học tập “ngày-đêm” (diurnal rhythm) những cơ quan, hệ thống trong sinh thể hoạt động nhịp nhàng.

Nhịp sinh học tập ngày đêm điều khiển bởi đồng hồ đeo tay sinh học và hiện diện thoáng rộng trong thực vật, đụng vật, nấm và cả vi khuẩn. Nhịp sinh học tập này sẽ vận hành các quá trình ăn, ngủ, thân nhiệt, sóng năng lượng điện não, hệ nội tiết, tân sinh tế bào với nhiều hoạt động sinh học tập khác….

*

Ở thực vật gồm hai quy trình xen kẻ nhau: buổi ngày có tia nắng thực vật đã thực hiện quá trình quang hòa hợp (photosynthesis), những phân tử diệp lục tố đã lấy năng lượng từ tia nắng (quang năng) nhằm sinh tổng hợp nên những chất hữu cơ. Trong tối tối, không tồn tại ánh sáng, thực đồ tiến hành quy trình hô hấp (respiration): sử dụng dưỡng khí O2 gửi hóa chất dinh dưỡng để chế tạo ra tích điện và loại trừ khí thán khí CO2 ra ngoài.

Ở động vật, buổi ngày ánh sáng ảnh hưởng tác động vào võng mạc mắt, kích mê say này sẽ tác động vào vùng bên dưới đồi tiếp đến đến tuyến yên, tuyến tùng… và từ đó tác động nhiều quá trình chuyển hóa, sinh trưởng, phát dục…

Hiểu được tầm đặc biệt quan trọng của chu kỳ sáng-tối làm việc thực, hễ vật, vào chăn nuôi, trồng trọt đã có nhiều ứng dụng như: Chiếu đèn đêm hôm để ngày “dài ra” khiến cho mía quan yếu trổ cờ; Chong đèn mang đến thanh long ra hoa trái vụ; cần sử dụng ánh sáng nhân tạo tạo chu kỳ luân hồi ngày 16 giờ/ đêm 8 tiếng để con kê mái đẻ xung quanh năm; tăng cường độ sáng sủa để tinh giảm thời gian phát triển ở cá hồi, cá chép…;Thiết kế các môi trường xung quanh tàu ngoài trái đất bắt chước chu trình tối-sáng đảm bảo an toàn sức khỏe đến phi hành gia…...

Ô nhiễm ánh nắng là gì?

Ô nhiễm ánh nắng (light pollution, photopollution), là sự sử dụng không nên hoặc quá mức cho phép ánh sáng nhân tạo (anthropogenic light) đặc biệt về đêm. Bởi vì đó, ô nhiễm và độc hại ánh sáng thường là hệ trái của lối sinh sống văn minh, nền công nghiệp hiện tại đại, quá trình đô thị hóa ào ạt….

*

Có những loại ánh nắng gây độc hại như: (1) Chói sáng, độ sáng quá mức gây giận dữ thị giác; (2) Quầng sáng (skyglow) vùng sáng của khung trời đêm trên khu vực có tín đồ ở; (3) Tia sáng (light trespas) ánh nắng xuyên vào không chủ định, không yêu cầu thiết; và (4) các sáng là các nhóm tia nắng sáng không có ích.

Những tai hại do ô nhiễm ánh sáng

Trong độc hại ánh sáng, lượng sáng thừa thải vẫn phá đổ vỡ hệ sinh thái, xôn xao nhịp sinh học hôm mai và tác động xấu lên sức mạnh con người, rượu cồn thực thứ trong sinh môi.

* hiểm họa lên sức mạnh động đồ và con người

Nhiều nghiên cứu y học cho thấy thêm ô truyền nhiễm ánh sáng có rất nhiều tác hại sức mạnh con bạn bao gồm: nhức đầu, mệt mỏi, stress, suy sút tình dục, lo âu, trầm cảm.

Xem thêm: Lời Chúc 20/10 Cho Bạn Bè - 30+ Hay, Ý Nghĩa Và Hài Hước

Năm 2007, Cơ quan nghiên cứu và phân tích Ung thư IARC của tổ chức Y tế trái đất WHO sẽ liệt những xôn xao nhịp sinh học do độc hại ánh sáng sủa là một tại sao gây ung thư. Nhiều phân tích khoa học chỉ cho biết thêm những người làm ca tối có tỷ lệ ung thư vú với tiền liệt cao hơn nữa bình thường. Một nghiên cứu ở Hàn Quốc cho thấy thêm mức độ phơi nhiễm ánh sáng nhân tạo ban đêm (artificial light at night) tỷ lệ thuận với số ca ung thư vú.

Năm 2009, trong sách “Mù bởi vì ánh sáng” (Blinded by the light?), giáo sư Steven Lockley, ĐH y khoa Harvard, sinh hoạt chương 4 viết về "Ý nghĩa của sức khỏe con fan đối với ô nhiễm và độc hại ánh sáng", cho rằng "…sự đột nhập của ánh sáng, ngay cả ánh sáng mờ, hoàn toàn có thể có những tác động có thể đo được so với sự cách trở giấc ngủ và sự khắc chế melatonin. Tuần hoàn mãn tính, ngủ và sự phá đổ vỡ hóc môn hoàn toàn có thể có những nguy hại về mức độ khỏe lâu dài ". Thuộc năm này, Viện Hàn lâm Khoa học new york đã tổ chức một hội thảo về náo loạn nhịp ngày đêm cùng ung thư (Circadian disruption và cancer) cùng Ánh sáng đỏ khắc chế melatonin ít nhất (Red light suppresses melatonin the least).

Tháng 6/2009, hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ AMA đang xây dựng chế độ hỗ trợ điều hành và kiểm soát ô lan truyền ánh sáng. AMA nhận mạnh, ánh nắng chói (glare) là một nguy cơ tiềm ẩn sức khỏe cùng đồng, có thể gây lái xe ko an toàn. Đặc biệt ở người cao tuổi, tia nắng chói gây mất độ tương phản, bít khuất ban đêm.

* Phá vỡ hệ sinh thái

Nhịp sinh học bình thường được hình thành qua sự phối hợp với chu kỳ sáng-tối tự nhiên, do đó sự phá vỡ mô hình này tác động đến động sinh thái (ecological dynamics). Vị đó, tia nắng nhân tạo, được dùng để chiếu sáng ban đêm, cũng chính là nguyên nhân quan trọng đặc biệt gây xáo trộn hệ sinh thái.

Ô lây nhiễm ánh sáng, sinh thái xanh bị độc hại ánh sáng, gây nhiều xôn xao như các động vật dụng hoang dã về đêm dịch rời nhầm lẫn, khó tìm được mồi, kiếm bạn tình…; vì sự quá sáng sẽ ức chế phát triển sinh trang bị phù du ăn uống tảo bề mặt, tảo sẽ cải tiến và phát triển quá nút gây hiện tượng kỳ lạ “tảo nở hoa” thịt chết các loài thực vật dụng khác; nhiều nhiều loại cây như lúa sẽ không ra hoa trổ hạt vì ánh sáng của đèn điện cao áp; những loại hoa đêm hôm khó được sâu bướm thụ phấn….

Đôi điều bàn luận

Rõ ràng, câu hỏi sử dụng ánh nắng nhân tạo đêm hôm đã làm giảm tầm quan sát của bọn họ về vũ trụ. Tiếng đây, người thành phố khó có thể nhìn thấy những bởi vì sao lung linh trong vũ trụ trên bầu trời đêm hè như trước. Hơn nữa việc sử dụng ánh nắng nhân tạo ban đêm còn tất cả những tác động xấu đến môi trường thiên nhiên sống, bình yên năng lượng và sức khỏe con người.

Những mối đe dọa của độc hại ánh sáng này đã làm được đề cập vô cùng sớm. Năm 1897, tác động môi trường của “ánh sáng sủa đêm” (light at night, LAN) được lưu ý trong một nội dung bài viết trên Los Angeles Times “Điện khí hóa với loài chim hót sống Anh” (Electricity and English songbirds) với chú ý rằng “điện rất có thể tiêu diệt những con chim biết hót”, vì việc chiếu sáng con đường phố, sân vườn cây, kho bãi cỏ đã tận diệt luôn luôn các loại côn trùng nhỏ vốn là thức ăn uống của chim.

Năm 2009, một nghiên cứu chỉ rõ tác hại động vật với hệ sinh thái ô nhiễm ánh sáng nhân tạo: làm mất đi phương hướng khiến chim thiên di va vào những tòa cao ốc, với ước tính đến 4-5 triệu con hằng năm; rùa đại dương con new nở, chim biển cả non có khả năng sẽ bị mất phương hướng bơi về biển; rối loạn tổng thích hợp melatonin sống loài trườn sát, lưỡng cư khiến tổn yêu thương võng mạc, sút tinh trùng và tự dưng biến di truyền...

Ở Việt Nam, năm 2010, hàng ngàn hecta lúa thiếu phụ thơm dọc từ trục đường đường cao tốc HCM-Trung Lương đã biết thành “điếc”, không trổ bông, là minh chứng ví dụ tình trạng ô nhiễm ánh sáng từ dàn đèn cao áp lên thực vật.

Năm 1980, hiệp hội Bầu trời đêm quả đât (International Dark-sky Association, IDA) ra đời. Tháng 9/2009, họp báo hội nghị chuyên đề châu Âu lần trang bị 9 tại Bắc Ailen đã bao gồm buổi đàm luận về tác động môi trường của ánh sáng đêm tối và mọi hướng khắc phục và hạn chế tích cực.

Thay lời kết

Các nhà khoa học chỉ ra rằng rằng, ô nhiễm và độc hại ánh sáng hoàn toàn có thể cải tạo, đảo ngược lại dễ dàng bằng các động thái cá nhân đơn giản: Chỉ sử dụng ánh sáng vào thời gian và không khí cần thiết; không sử dụng ánh nắng quá mức; giảm bớt ánh sáng sủa xanh (blue light); Bảo vệ, sử dụng đúng ánh nắng trời; áp dụng màn đậy tránh ánh sáng bên phía trong lọt ra ngoài; Đo lường nấc độ ô nhiễm và độc hại ánh sáng sủa để chuẩn hóa thiết bị, đồ vật dùng…

TS.BS trằn Bá Thoại

Uỷ viên BCH Hội Nội ngày tiết Việt Nam

TÀI LIỆU THAM KHẢO

<1> Light pollution

https://en.wikipedia.org/wiki/Light_pollution

<2> Light Pollution

https://www.darksky.org/light-pollution/

<3> What is Light Pollution?

https://www.globeatnight.org/light-pollution.php

<4> Outdoor Lighting Basics

https://www.darksky.org/lighting/lighting-basics/

<5> Loss of the night: Light pollution rising rapidly on a global scale

<6> What is Light Pollution?

https://www.conserve-energy-future.com/types-causes-and-effects-of-light-pollution.php

https://fb88.world/ | https://nhacai789bet.co/ | 68gamebai | new88 | game bài đổi thưởng | | C54 MOBI | j88